Hệ thống chống sét là gì? Tìm hiểu cấu tạo, các loại chống sét và tiêu chuẩn lắp đặt an toàn cho nhà ở, nhà xưởng, công trình.
Hệ thống chống sét là gì?
Hệ thống chống sét là tập hợp các thiết bị dùng để thu – dẫn – tản dòng sét xuống đất, giúp bảo vệ công trình, thiết bị điện và con người khỏi nguy cơ cháy nổ, hư hại do sét đánh trực tiếp hoặc lan truyền.
Một hệ thống chống sét hoàn chỉnh gồm 3 bộ phận chính:
- Thu sét (kim thu sét)
- Dẫn sét (dây dẫn sét)
- Tản sét (hệ thống tiếp địa)
Mục đích:
- Bảo vệ công trình khỏi sét đánh trực tiếp
- Hạn chế hư hỏng do xung sét lan truyền trong đường điện, mạng, thiết bị
- Đảm bảo an toàn cho con người
Tại sao cần lắp đặt hệ thống chống sét?
Việt Nam là quốc gia có cường độ sét cao, trung bình 80–120 ngày giông/năm. Sét có thể gây:
- Hỏng inverter, tấm pin năng lượng mặt trời, tủ điện
- Cháy mái tôn, cháy nhà xưởng
- Chập điện sinh hoạt
- Gián đoạn hệ thống sản xuất, máy móc công nghiệp
- Nguy hiểm đến tính mạng
Đầu tư hệ thống chống sét giảm đến 98% nguy cơ thiệt hại, đồng thời là yêu cầu bắt buộc với nhiều công trình theo TCVN 9385:2012.
Các loại hệ thống chống sét phổ biến
Chống sét đánh trực tiếp
- Kim thu sét Franklin
- Kim ESE
- Hệ thống dây căng
Áp dụng: nhà ở, biệt thự, tòa nhà, nhà xưởng, trạm điện, solar farm.
Chống sét lan truyền (SPD – Surge Protection Device)
Bảo vệ thiết bị điện khi sét đánh lan truyền theo:
- Đường dây điện
- Đường mạng LAN
- Camera, modem WiFi
- Hệ solar (DC – AC – COM)
SPD gồm 3 cấp:
- Type 1: cho trạm điện, khu công nghiệp
- Type 2: tủ điện chính trong nhà, tủ điện inverter
- Type 3: bảo vệ thiết bị đầu cuối
Hệ thống tiếp địa an toàn điện – chống giật
- Gồm hệ tiếp địa độc lập hoặc liên kết chung chống sét + an toàn điện.
Tiêu chuẩn lắp đặt hệ thống chống sét tại Việt Nam
- TCVN 9385:2012 – Chống sét cho công trình xây dựng
- TCXDVN 46:2007 – Chống sét cho công trình dân dụng
- IEC 62305 – Tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ chống sét
- Đối với điện mặt trời: tiêu chuẩn IEC 61643, IEC 60364
Quy trình lắp đặt hệ thống chống sét chuẩn kỹ thuật
- Khảo sát công trình, xác định cấp độ rủi ro LPS
- Tính toán vùng bảo vệ kim thu sét
- Thiết kế hệ dây dẫn sét xuống đất
- Đóng cọc và xử lý điện trở đất R theo tiêu chuẩn
- Lắp đặt kim – dây – tiếp địa
- Đo điện trở, kiểm tra liên kết
- Bàn giao hồ sơ hoàn công + diagram hệ thốn
Chi phí lắp đặt hệ thống chống sét (tham khảo)
- Nhà dân dụng: 6 – 20 triệu
- Biệt thự: 15 – 40 triệu
- Nhà xưởng 500–2000 m²: 40 – 150 triệu
- Hệ thống điện mặt trời (SPD + tiếp địa): 5 – 25 triệu
- Giá phụ thuộc loại kim thu, số cọc, vật tư đồng, yêu cầu tiêu chuẩn và mức rủi ro công trình.
Kết luận
Hệ thống chống sét là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ nhà ở – nhà xưởng – hệ thống điện – điện mặt trời khỏi rủi ro cháy nổ và hư hỏng do sét. Một hệ thống đạt chuẩn phải có:
- Kim thu sét
- Dây dẫn sét
- Tiếp địa tản sét
- SPD chống sét lan truyền
Để đảm bảo an toàn, nên lựa chọn đơn vị thi công có chuyên môn, đo kiểm điện trở đất đúng tiêu chuẩn và bảo trì định kỳ.
